I-UIF Ichazwe

Ukuthi i-Unemployment Insurance Fund yenzani ngempela, ubani onikela kuyo, nokuthi ubani ongafaka isicelo kuyo.

Kubhalwe: Ithimba Lokucwaninga le-MKR Dimension  |  Kubuyekezwe: Ithimba Lokuhlela le-SA Tax Guide  |  Imithombo: SARS, National Treasury, uMnyango Wezabasebenzi  |  Ubani ogcina i-SA Tax Guide?

Kubuyekezwe okokugcina onyakeni wentela ka-2026/2027.

Yenzelwani i-UIF

I-Unemployment Insurance Fund (UIF) iwuhlelo lwezenhlalakahle, oluhlukile entelaeni yemali engenayo, olunikeza usizo lwezimali lwesikhashana kubasebenzi abalahlekelwa yimali engenayo ngaphandle kwephutha labo. Akuyona i-akhawunti yokonga ehlobene neminikelo yakho siqu. Isikhwama esihlanganisiwe, esifana ngomqondo nezinhlelo ze-unemployment insurance kwamanye amazwe.

Ubani onikelayo, nokuthi kangakanani

Wena nomqashi wakho nonke nginikela ngo-1% womholo wakho wenyanga ophelele ngamunye, okwenza u-2% ohlanganisiwe ongena esikhwameni nyanga zonke. Umnikelo wakho unomkhawulo uma umholo wakho udlula uphahla lweminikelo ye-UIF (bona inani lamanje ekhasini lethu lamathebula entela), ngakho abahola kakhulu abakhokhi i-UIF emholweni wabo ophelele, kodwa kuze kufike ophahleni kuphela.

Cishe zonke izisebenzi zihlanganisiwe, ngaphandle kwenani elincane lokuhlukile, isibonelo abasebenzi abaqashwe amahora angaphansi kwangu-24 ngenyanga, kanye nezigaba ezithile zezisebenzi zikahulumeni ezinezinhlelo zazo ezihlukile.

Ikhokhelani ngempela i-UIF

I-UIF ayikhona eyokunciphiswa kwezisebenzi kuphela. Ungafaka isicelo ngaphansi kwezimo eziningana:

  • Ukungasebenzi: ngemva kokunciphiswa, ukuxoshwa, noma ukuphela kwenkontileka yakho yesikhathi esimisiwe
  • Ikhefu lokubeletha: ingxenye yemali engenayo phakathi nesikhathi ungasebenzi
  • Ikhefu lomzali/lokutholwa kwengane: kumzali ofanelekayo
  • Ukugula: uma ungakwazi ukusebenza izinsuku ezingaphezu kweziyisi-7 ngenxa yokugula
  • Inzuzo yabathembele kuwe: ikhokhelwa abathembele kumnikeli uma eshona

I-UIF ayikhokhi uma wesula ngokuzithandela ngaphandle kwesizathu esizwakalayo, noma uma uxoshwe ngenxa yokuziphatha kabi.

Ungafaka isicelo semali engakanani

Inani lenzuzo lisekelwe ezingeni lokubuyiselwa kwemali engenayo eliphakeme kwabahola kancane futhi eliphansi kwabahola kakhulu (isikali esishelelayo), futhi likhokhwa izinsuku ezilinganiselwe ngokusekelwe esikhathini onikele ngaso. Ngokubanzi, ezinyangeni eziyisi-6 ngazinye onikele ngazo, uqongelela cishe usuku olulodwa lwenzuzo, kuze kufike enanini eliphezulu lezinsuku ezingu-365 emjikelezweni weminyaka emine. Ngoba ukubalwa okuqondile kuncike kuwo wonke umlando wakho weminikelo, inani eliqondile ngokugcwele lithola ngqo ohlelweni lwe-UIF loMnyango Wezemisebenzi Nezabasebenzi. Isibalo se-UIF sakule sayithi silinganisa umnikelo wakho wenyanga, hhayi inani ongakhokhelwa lona.

Indlela yokufaka isicelo se-UIF

Izicelo zifakwa ngoMnyango Wezemisebenzi Nezabasebenzi, kungaba ku-inthanethi ngohlelo lwe-uFiling noma mathupha esikhungweni sezabasebenzi, usebenzisa ifomu lakho le-UI-19 (elikhishwa umqashi wakho wokugcina) kanye nomazisi wakho nemininingwane yebhange. Ukucutshungulwa ngokuvamile kuthatha amasonto ambalwa uma wonke amadokhumenti efakwe ngendlela efanele. Imbangela evame kakhulu yokubambezeleka wukwehluleka komqashi ukufaka isimemezelo se-UI-19 ngesikhathi.

Lo mhlahlandlela ungowolwazi olujwayelekile kuphela. Ukuze uthole isinqumo esisemthethweni ngokufaneleka kwakho noma ngesimo sesicelo sakho, xhumana noMnyango Wezemisebenzi Nezabasebenzi ngqo. Le sayithi ayihlangene ne-UIF, noMnyango, noma ne-SARS.

Okunye ongakufunda

Imibuzo evame ukubuzwa

Ubani ofanelekela ukufaka isicelo se-UIF?

Izisebenzi eziye zanikela ku-UIF bese zilahlekelwa umsebenzi ngokunciphiswa kwezisebenzi noma ngokuxoshwa (hhayi ngokuziphatha kabi), ezithatha ikhefu lokubeletha noma lomzali, noma ezingakwazi ukusebenza ngenxa yokugula, ngokuvamile ziyafaneleka ukufaka isicelo.

Ngingakwazi yini ukufaka isicelo se-UIF uma ngesula?

Cha. I-UIF ayikhokhi uma wesula ngokuzithandela ngaphandle kwesizathu esizwakalayo, noma uma uxoshwe ngenxa yokuziphatha kabi.

Kuthatha isikhathi esingakanani ukuthola imali ye-UIF?

Ukucutshungulwa ngokuvamile kuthatha amasonto ambalwa uma wonke amadokhumenti efakwe ngendlela efanele. Imbangela evame kakhulu yokubambezeleka wukwehluleka komqashi ukufaka isimemezelo se-UI-19 ngesikhathi.

Ngisifaka kanjani isicelo se-UIF?

Izicelo zifakwa ngoMnyango Wezemisebenzi Nezabasebenzi, kungaba ku-inthanethi ngohlelo lwe-uFiling noma mathupha esikhungweni sezabasebenzi, usebenzisa ifomu lakho le-UI-19, umazisi, nemininingwane yebhange. Bheka isibalo se-UIF ukuze ubale umnikelo wakho kuqala.